Normal doğum veya sezaryenden sonra anne toparlanır toparlanmaz, en kısa sürede hemen emzirmeye başlanmalıdır. İlk emzirmelerde, deneyimli bir kişinin veya bir bebek hemşiresinin yardımı yararlı olabilir. Doğumdan sonraki erken dönemde, bebeğin emme arzusu oldukça güçlüdür. Emzirme ne kadar erken başlarsa, sütünüzün gelişi de o kadar çabuk olacaktır. İlk günlerde, kolostrum adı verilen (ön süt, ağız) koyu kıvamlı, sarı-krem renkli bir sıvı gelecektir. Bu sıvı çok besleyicidir, mutlaka emzirilmelidir. Kolostrumun bebeğinizin midesinde sindirilmesi çok kolaydır ve mikroplara karşı yoğun bağışıklık içerir. Kolostrumun miktarı pek fazla olmadığı için her anne ilk günlerde sütünün yetmediği düşüncesine ve endişesine kapılır. Genellikle ilk üç gün içinde normal anne sütüne dönüşüm olur. İlk günlerde her iki memenizde şişkinlik, hassasiyet, kızarıklık ve sıcaklık olabilir. Bu durum hastalık değildir. Aşırı dolgunluk ve ağrı olmaya başlarsa doktorunuza bildiriniz. Bazı annelerde doğumdan sonraki ilk günlerde memeyi pompa ile boşaltmak gerekebilir.

Emzirme Sıklığı

Yenidoğan bebeklerin emzirilme sıklığı bebeğin gereksinimlerine göre ayarlanmalıdır. Emzirme sıklığı konusunda asla saatli, dakikalı programlar uygulamayınız. Her anne bir süre sonra bebeğinin neden ağladığını anlayabilir. Açlık ağlamaları ile gaz sancısı ağlamaları farklıdır ve her anne kendi bebeğinin dilinden en iyi anlayan kişidir. Sanılanın aksine, yenidoğan bebeklerin altı kirlenince bundan rahatsızlık hissetmezler ve ağlamazlar. Yenidoğan döneminde en sık ağlama nedeni öncelikle açlık kan şekerinin düşmesi, ikinci sırada da gaz sancısıdır. Genellikle yenidoğan döneminde 24 saat içinde 8- 12 kez emzirme gerekebilir. Emzirme aralıkları bebeğiniz büyüdükçe kendiliğinden oturacaktır.

Emzirme Tekniği

Bebeğinizi emzirirken doğru teknikle emzirmezseniz, hem bebeğinize, hem de memenize zarar verebilirsiniz. İlk üç gün sütünüz yeterli olmayabilir. Buna rağmen bebeğinizi asla memede 15 dakikadan daha uzun süre tutmayınız. Her bir memede 15 dakikadan daha fazla tutarsanız, hem meme uçları yara olmaya başlar, hem de bebek hava yutacağı için gaz sancısı olur. Bir sonraki emzirmede diğer taraftan başlayınız. Emme sırasında eğer hava yutma sesleri duyuyorsanız, bebeğinizin iyi beslendiğini düşünerek tatmin olabilirsiniz ama, bu aslında bebeğinizin hava yutmakta olduğunun ve gaz sancısı çekeceğinin işaretidir.Mümkün olduğunca bebek dudaklarının meme ucunu çevreleyen renkli kısma tam yapışmasını ve hava yutmamasını sağlayınız. Meme uçlarını uygun bir krem ile nemli tutunuz.

Meme Başını Tutma

Memenizi bebeğin ağız ve burnunu tamamen kapatacak şeklide yaklaştırmayınız.İki parmağınızla memenizi bastırarak, ucunun dışarı çıkmasına yardımcı olunuz, böylece bebeğin ağız ve burnu nefes alabilecek şekilde açık kalacaktır. Meme ucunun yeterince çıkık olmadığı durumlarda suni meme ucu kullanabilirsiniz.

Emzirme Sırasında Bebeğin Tutulması

  • Emzirme sırasında bebeği tutuş şekliniz, sizin ve bebeğinizin en rahat edeceği şekil olmalıdır. Her anne zamanla kendisi ve bebeği için en rahat tutuş şeklini bulacaktır. Bebeğinizi mümkün olduğunca otururken emziriniz. Aşağıda bazı örnekler verilmiştir.
  • Birinci Tutuş Şekli : En sık uygulanan tutuş şeklidir. Bebek bir kolunuzun üzerine yatırılarak, diğer taraf meme emzirilir. Bu sırada boşta kalan elinizle memenizi, meme ucunu veya bebeğinizin başını destekleyebilirsiniz. Dizlerinizin üzerine bir yastık koyarak bebeğin ağırlığını taşımanız kolaylaşabilir.
  • İkinci Tutuş Şekli : Çapraz tutuş : Bebek tek kol ve el ile kavranarak memeye yaklaştırılır. Bu tutuşun avantajı diğer elin tamamen serbest kalabilmesidir. Doğum ağırlığı düşük ve prematüre bebekler için en uygun emzirme şeklidir. Dizlerinizin üzerine bir yastık koyarak bebeğin ağırlığını taşımanız kolaylaşabilir.
  • Üçüncü Tutuş Şekli : Bebek tek kol altında tutularak aynı taraf meme emzirilir. Bu tutuş şekli özellikle sezaryen ile doğum yapan anneler için avantajlıdır, bebek dikişlerin üzerine baskı yapmadan tutulabilir. Memesi büyük olan ve meme ucu içeri çökük olan anneler için de kolaylık yaratır.
  • Dördüncü Emzirme Şekli : Anne yan yatar ve aynı taraftaki memesini emzirebilir. Bu emzirme yöntemi sakıncalı olabilir. Anne emzirme esnasında uyuyabilir ve farkında olmadan bebeğin burnu kapanacak şekilde dönebilir. Bu durumda bebek havasız kalabilir. Bu emzirme şekli sadece rahatsızlığı nedeniyle oturamayan anneler için geçerli olmalıdır. Bu durumda dahi, mutlaka uyumayan birisinin anne ve bebeği gözlemesi önerilir.

Emzirmeden Sonra Bebeğin Gazını Çıkartma

Emzirdikten sonra bebeğin gazını çıkartmadan yatırmayınız. Bebeğinizin gazı çıkmadan yatırılacak olursa kusabilir, hem sütünüz geri çıkar, hem de kusunca nefes borusuna kaçabilir. Emzirmeniz bittikten sonra bebeği kucağınıza alıp sırtını hafifçe okşayın. Gaz çıkartılması bazen 10 – 15 dakika sürebilir ve bir kaç kez gaz çıkarması gerekebilir.

Bebeğin Yatışı

Bebeğinizi daima yan yatırınız. Sırt üstü yatarken kusacak olursa nefes borusuna kaçabilir.

Sutyen Kullanımı

  • Memenizi sıkmayacak ama destekleyecek şekilde bol bir sutyen kullanınız.
  • Emzirme için önden açılabilen sutyenleri tercih ediniz.
  • Sağlıklı bir emzirme için uygun ve kullanışlı olan “emzirme sutyeni” kullanabilirsiniz.
  • Emzirme sutyeni size yardımcı olarak rahat emzirmenizi sağlayabilir.
  • Sutyeninizi ıslanır ıslanmaz değiştirin.
  • Sızıntı probleminiz varsa, meme pedi kullanın ve sık sık değiştirin.

Meme uçlarınızda çatlama ya da acıma oluyorsa, biraz süt çıkarıp meme uçlarınızın üstünde kurumaya bırakabilirsiniz. Bu, çatlakların kapanmasına katkıda bulunabilen koruyucu bir tabaka oluşturacaktır.